top of page

Tích Truyện Kinh Pháp Cú 147 - NÀNG XÍ RÍ MA

Đã cập nhật: 13 thg 7



“Passa cittakataṃ bimbaṃ, Arukāyaṃ samussitaṃ; Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, Yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti”.

"Hãy xem bong bóng đẹp,

Chỗ chất chứa vết thương,

Bệnh hoạn nhiều suy tư,

Thật không gì trường cửu."


Kệ Pháp cú này Đức Thế Tôn đã thuyết khi ngự tại Veḷuvana (Trúc Lâm), đề cập đến nàng kỹ nữ Sirimā (Xí Rí Ma).


Tương truyền rằng: Nàng Sirimā là nàng kỹ nữ tuyệt sắc của thành Sāvatthī

(Vương Xá). Trong một hạ (Mùa mưa) đã gây thiệt hại đến nàng Uttarā (Út Tá Ra), là

con gái của ông Bá hộ Puṇṇaka (Pun Ná Ká), và là dâu của ông bá hộ Sumana (Xú

Má Ná), rồi sau ăn năn hối lỗi, muốn cho được trong sạch, nàng đã thỉnh Đức Bổn Sư

cùng với Tăng chúng đến tại nhà nàng Uttarā thọ lễ Trai Tăng để cho nàng xin sám

hối. Ngày ấy, sau khi thọ thực, Đức Thập Lực đã chúc phúc bằng bài kệ này:


“Akkodhena jine kodhaṃ

Asādhuṃ sādhunā jine

Jine kadariyaṃ dānena

Saccenālikavādinanti”.


“Lấy Từ thắng nóng giận,

Lấy Thiện thắng ác hung,

Lấy Thí thắng xan tham,

Lấy Chơn thắng hư nguỵ”.


Nghe dứt bài kệ, nàng Sirimā đắc quả Nhập Lưu. Trên đây là tóm lược đại ý, câu

chuyện được giải rộng rõ ràng hơn trong Chú Giải kệ ngôn số 223, Phẩm Phẫn Nộ

(Kodhavagga).


Khi chứng đạt Dự Lưu rồi, nàng Sirimā cung thỉnh Đức Thế Tôn cùng chư Tăng

vào sáng hôm sau đến thọ đại lễ Trai Tăng và nguyện xin để bát thường xuyên một

nhóm Tăng tám vị. Từ đó trở đi, hàng ngày có tám vị Tỳ Kheo đi đến nhà nàng.


- Thỉnh các Ngài hãy nhận sữa chua, thỉnh các Ngài thọ sữa tươi.v.v... - Nói rồi

nàng chế sữa chua vào đầy bát Chư Tăng. Mỗi bát có thể đủ cho cả ba, bốn vị dùng.

Hàng ngày, nàng sớt ra mười sáu đồng tiền vàng để cúng dường sớt bát.


Ngày nọ, một vị Tỳ khưu sau khi độ cơm bát dâng đến tám vị nơi nhà của nàng

Sirimā, đã đi đến một ngôi chùa cách xa độ ba do tuần. Khi ấy chư Tỳ Khưu đang

ngồi hầu quanh vị Thượng Tọa của mình, hỏi sư:


- Đạo hữu thọ bát ở đâu mà về đây vậy?

- Tôi độ phần cơm của nàng Sirimā để bát đến Tăng Tám vị.

- Thí chủ có hoan hỷ dâng cúng không, đạo hữu?



- Thưa các Ngài! Việc dâng cúng của nàng, thật không thể nào tán dương cho

xiết. Nàng dâng cúng thực phẩm hoàn toàn, mỗi bát cỡ sức ba, bốn Tỳ Khưu độ cũng

đủ. Chẳng những thế thôi, nàng còn tuyệt đẹp và biết cách làm phước để bát một cách

khéo léo, duyên dáng hết chỗ chê v.v...


Khi ấy, có một vị Tỳ Khưu nghe vị khách Tăng ca tụng ân đức của nàng Sirimā,

tuy chưa được thấy mặt nàng mà đã phát tâm luyến ái nàng, nên nói thầm rằng: “Ta

Phải đi coi mắt nàng mới được!”. Vị ấy bèn bạch xin phép Sư cả của mình rồi hỏi

thăm vị khách Tăng về cách thức phân phối thẻ lấy bát.


- Ngày mai đạo hữu vào nhà phát thẻ trước nhất thì ắt sẽ được ở trong nhóm

Tăng Tám vị.


Nghe vậy, vị ấy lập tức mang theo y bát ra đi. Từ sáng sớm, mặt trời vừa mọc, vị

ấy đã vào đứng trong phòng phát thẻ trước tất cả Tăng chúng, nên lấy được số thẻ đi

thọ bát ở nhà cô Sirimā trong nhóm Tăng tám vị.


Bữa hôm qua, sau lúc vị Tỳ khưu khách thọ bát rồi ra đi thì cô Sirimā phát bịnh

trong mình cho nên nàng cởi hết đồ nữ trang mà nằm nghỉ.


Sáng hôm sau, khi nhóm tỳ nữ trông thấy các Tỳ khưu được cấp thẻ trong nhóm

Tám vị đi đến thì báo cho cô chủ biết. Nàng không thể tự tay rước bát, thỉnh Tăng an

toạ, hoặc thỉnh Tăng vào nhà, nên gọi các tỳ nữ bảo rằng:


- Này các em! Các em hãy rước bát và thỉnh Tăng ngồi rồi dâng cháo sáng và

bánh ngọt điểm tâm, rồi tới giờ cơm, hãy để cơm canh đây mà dâng nhé!

Họ thỉnh Tăng vào nhà, dâng cháo và bánh ngọt điểm tâm, đến giờ cơm, họ để

cơm canh đầy bát rồi báo tin cho cô chủ biết. Cô bảo:


- Này các em, hãy đỡ ta dậy, dìu ta ra đảnh lễ các Trưởng Lão!


Các nữ tỳ đỡ dìu nàng ra gần chư Tăng, nàng lảo đảo quỳ xuống đảnh lễ các

Ngài. Vị Tỳ khưu cố tình nhìn nàng rồi nghĩ thầm: “Đang bịnh mà nàng còn sắc đẹp

như vậy, huống chi lúc mạnh khoẻ đeo đủ đồ trang sức thì có ai mà xinh đẹp bằng

nàng?”. Khi ấy, trong tâm của vị Tỳ Khưu hằng hà sa số phiền não nổi dậy. Vị ấy đâm

ra si tình đến nỗi không thể độ cơm, bèn mang bát vào chùa, đậy nắp lại cất qua một

bên, rồi trải y ra nằm chùi lên giường. Một Tỳ khưu bạn thấy, đến yêu cầu, cố ép vị ấy

ăn mà không được. Vị ấy tuyệt thực luôn.


Đến chiều ngày ấy thì nàng Sirimā từ trần. Đức vua Bimbisāra (Bình Sa Vương)

gửi thông điệp Đức Bổn Sư: “Bạch Thế Tôn! Cháu gái của ngự y Jīvaka là nàng

Sirimā đã từ trần”.


Bậc Đạo Sư tiếp được thánh chỉ báo tin liền gởi lời phúc đáp rằng: “Lễ thiêu xác

nàng Sirimā sẽ không có, xin Đại Vương ra lịnh cho đem thi hài của nàng đặt trong

bãi tha ma nào đó và cho người gìn giữ, đừng để quạ và chó cắn xé, ăn mất xác ấy”.

Đức Vua làm theo chỉ thị của Bậc Đạo Sư. Ba ngày lần lượt trôi qua, đến ngày

thứ tư cái tử thi sình lên, nước vàng rịn chảy ra theo chín lỗ (cửu khiếu). Trọn cả thi

thể nứt nở ra như chén cơm nếp (Sāli).



Đức Vua truyền cho người đi đánh trống loan tin khắp thành phố rằng: “Trừ trẻ

con ở nhà giữ, ai không đi xem tử thi của nàng Sirimā thì phải nộp phạt tám đồng tiền

vàng”. Và Đức Vua cũng phái người đến thỉnh chư Tăng có Đức Phật dẫn đầu, đến

khám thi thể của nàng Sirimā.


Bậc Đạo Sư gọi chư Tăng và bảo:


- Này Chư Tỳ khưu! Chúng Ta sẽ đi thăm viếng nàng Sirimā.


Vị Tỳ Khưu trẻ ấy suốt bốn ngày qua, không nghe tin tức chi hết, cứ nằm lỳ

tuyệt thực. Phần cơm trong bát của vị ấy đã thiu thúi. Cái bát đã đóng bợn nhơ. Khi

ấy, một Tỳ khưu bạn của vị ấy đến báo tin:


- Này đạo hữu! Bậc Đạo Sư cùng Tăng chúng sắp đi viếng thăm nàng Sirimā!

Mặc dù đã nhịn đói lả người vậy, nhưng vừa nghe nhắc đến tên nàng Sirimaā, vị

ấy đã vụt dậy hỏi:


- Đạo hữu nói gì?


Khi nghe lặp lại rằng: “Đức Bổn Sư đi thăm nàng Sirimā, chắc đạo hữu cũng đi

chớ?”.


- Dạ phải! Tôi sẽ đi chứ!


Sau khi đổ cơm, rửa bát sạch, bỏ vào trong cái túi dèm, vị ấy cùng đi với Chư

Tăng. Đến thi lâm, Bậc Đạo Sư có Chư Tăng vây quanh đứng ở một lối, chư Tỳ Khưu

Ni, các quan viên, các Cận sự nam và các Cận sự nữ, mỗi nhóm đều đứng riêng một

lối phân biệt nhau.


Bậc Đạo Sư hỏi Đức Vua rằng:


- Tâu Đại Vương! Nàng ấy là ai vậy?

- Bạch Thế Tôn, đó là cháu gái của Ngự y Jīvaka tên là Sirimā.

- Nàng đó là Sirimā ư?

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

- Nếu thế xin Đại Vương cho người cổ động truyền rao khắp kinh thành rằng:


“Hãy trả một ngàn đồng vàng mà lấy nàng Sirimā”.


Đức Vua làm y theo lời dạy, nhưng chẳng có ai ứng tiếng lên giành: “Để nàng

Sirimā cho tôi!” cả. Đức Vua bèn báo tin cho Bậc Đạo Sư biết.


- Bạch Thế Tôn, không có ai mua cả.

- Nếu thế, xin Đại vương sụt bớt giá!


Đức vua cho người đi cổ động truyền rao rằng: “Hãy trả năm trăm đồng mà lấy

nàng đi”. Nhưng vẫn không thấy có ai chịu mua với giá đó cả.


Đức Vua lại cho người cổ động đi rao sụt giá lần lần từ hai trăm năm mươi đồng

xuống hai trăm, rồi một trăm, năm chục, hai mươi lăm đồng, xuống đến mười đồng,

năm đồng, một đồng, nửa đồng, một bạt, một cắc, một xu. Và cuối cùng Đức vua cho

đánh trống truyền rao rằng: “Hãy lấy không nàng Sirimā!”, nhưng tuyệt nhiên không

một ai ứng tiếng lên giành, nói: “Để tôi, để tôi” cả. Đức Vua trình cho Đức Bổn Sư

biết:



- Bạch Thế Tôn! Dầu cho không cũng chẳng có ai chịu lấy nàng Sirimā cả!


Nhân đó, Đức Bổn Sư dạy Chư Tăng rằng:


- Này các Tỳ khưu! Các thầy hãy coi đó! Người nữ mà quần chúng đã từng yêu

mến đang nằm đây, lúc trước ở thành, người ta phải trả một ngàn đồng vàng mới được

gần nàng một ngày, còn bây giờ đây, dầu cho không cũng chẳng có ai thèm lấy. Sắc

đẹp có tướng sanh diệt như thế ấy, này các Tỳ khưu, hãy suy ngẫm về cái tự ngã (xác

thân) uế trược này vậy!


Nói rồi Đức Bổn Sư ngâm bài kệ rằng:


“Passa cittakataṃ bimbaṃ, Arukāyaṃ samussitaṃ; Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, Yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti”.

"Hãy xem bong bóng đẹp,

Chỗ chất chứa vết thương,

Bệnh hoạn nhiều suy tư,

Thật không gì trường cửu."


24 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Comments


bottom of page