top of page

Tích Truyện Kinh Pháp Cú 123 - PHÚ THƯƠNG TRÁNH HIỂM LỘ

Đã cập nhật: 1 ngày trước



“Vāṇijova bhayaṃ maggaṃ, Appasattho mahaddhano; Visaṃ jīvitukāmova, Pāpāni parivajjaye”.

"Ít bạn đường, nhiều tiền,

Người buôn tránh đường hiểm.

Muốn sống, tránh thuốc độc,

Hãy tránh ác như vậy."


Kệ Pháp Cú nầy, Đức Bổn Sư đã thuyết, khi Ngài ngự tại Kỳ Viên Tự (Jetavana Vihāra), đề cập đến ông lái buôn đại phú.


Tương truyền rằng: Có năm trăm tên cướp muốn đột nhập vào nhà ông lái buôn

nầy, nhưng tìm chưa được cơ hội thuận tiện.


Một thời gian sau, ông lái buôn cho chở hàng hóa đầy năm trăm cỗ xe bò, rồi

bạch với các Tỳ Khưu rằng:

- Tôi sắp đi buôn hàng hóa ở một địa phương nọ. Nếu chư Trưởng lão nào muốn

đi đến đó, xin các Ngài hãy cùng đi với tôi, dọc đường các Ngài khỏi lo khất thực vất

vả.

Nghe vậy, năm trăm vị Tỳ Khưu tháp tùng với ông lái buôn lên đường.

Bọn cướp hay tin ông lái buôn đã khởi hành, bèn đứng đón ở ven rừng.

Ông lái buôn ra đi, đến đầu truông rậm thì dừng xe lại, tạm trú trong làng ở cận

rừng độ vài ba ngày, để cho người và xe bò được nghỉ ngơi sửa chữa. Trong lúc ấy,

chư Tăng vẫn được để bát thường xuyên.

Bọn cướp chờ lâu không được, bèn sai một tên đồng bọn ra đi thám thính: “Hãy

đi dò cho biết ngày họ xuất hành, rồi hãy về”. Tên nầy đến làng hỏi một người bạn:

- Chừng nào ông lái buôn khởi hành?


Người bạn đáp:

- Quá hai, ba ngày!

Rồi hỏi lại: “Anh hỏi để làm gì?”.

Tên cướp tỏ thật cho biết: “Chúng tôi, năm trăm tên cướp, đang ở trong rừng,

đón chặn bắt ông lái buôn”.

Người bạn tiễn chân tên cướp đi và nói: “Vậy thì anh hãy đi! Ông ta sẽ đi cấp

tốc”.

Tên cướp đi rồi, người dân làng suy nghĩ: “Giữa bọn cướp và ông lái buôn, ta

nên bênh ai và bỏ ai?”.

Rồi người ấy quyết định: “Ta bênh bọn cướp làm gì? Ông lái buôn là chỗ nương,

để nuôi mạng sống của năm trăm vị Tỳ khưu. Vậy ta sẽ mật báo cho ông ta biết”.



Đến gặp ông lái buôn, người dân làng hỏi:

- Chừng nào ông mới khởi hành?

- Đến ngày thứ ba.

Nghe vậy, người dân làng nói: “Ông hãy làm theo lời tôi. Nghe nói có năm trăm

tên cướp núp ở trong rừng để chận đường các ông, vậy các ông đừng nên đi”.

- Sao anh biết tin nầy?

- Trong nhóm ăn cướp có người quen với tôi, y đã nói cho tôi biết.

- Nếu vậy tôi sẽ không đi tới làm chi, tôi sẽ quay trở về nhà.


Trong khi chờ đợi quá lâu, bọn cướp lại sai tên đồng đảng đi lấy tin. Tên nầy đến

hỏi người bạn, biết được dự tính của ông lái buôn, quay trở về thông tin với bọn cướp:

“Nghe nói ông ta sẽ trở về nhà”.

Hay tin nầy, bọn cướp lại chuyển đến một con đường khác để chặn lối về của

ông lái buôn. Ở đó đợi quá lâu, bọn cướp lại sai tên đồng đảng đi tiếp xúc với người

bạn lấy tin, người nầy biết được chỗ núp của bọn cướp lại thông tin cho ông lái buôn

biết.


Ông lái buôn suy xét rằng: “Ở đây ta không biết thiếu sót thứ gì. Nếu vậy, ta sẽ

không đi tới hay đi lui chi cả. Ta nhất định sẽ lưu lại nơi đây”. Thế rồi, ông đến gặp

chư Tỳ khưu và nói: “Bạch Ngài, nghe nói có bọn cướp định đón đường, cướp giựt

hàng hóa. Bấy giờ chúng hay tin tôi định trở về, chúng lại chuyển qua chận đón lối về,

phần tôi tấn thối lưỡng nan, chắc phải lưu lại ở đây lâu. Nếu các Ngài muốn ở lại đây

thì cứ ở, còn các Ngài muốn đi thì cũng tùy thích ra đi”.


Các Tỳ khưu đáp: “Nếu vậy, chúng tôi sẽ quay về”.

Qua ngày sau, chư Tăng cáo từ ông lái buôn rồi trở về Sāvatthī đảnh lễ Đức Bổn

Sư rồi ngồi xuống.


Đức Bổn Sư hỏi: “Nầy các Tỳ khưu, các thầy không cùng đi với ông lái buôn đại

phú phải không?”.

- Bạch Ngài, phải. Cả hai đường tới lui của ông lái buôn đều bị bọn cướp chặn

đón. Do đó, ông ta phải đình trú ở một nơi, chúng con thấy vậy, cáo từ ông ta mà trở về.


Nghe vậy, Đức Thế Tôn dạy:

- Nầy các Tỳ khưu, người lái buôn lớn biết né tránh con đường có nhiều kẻ cướp.

Con người muốn sống biết né tránh chất độc của thuốc độc dữ. Tỳ khưu nào biết được

con đường tương đương bị bọn cướp Tam giới đang ngăn đón thì phải biết né tránh

điều ác.


Nói rồi, Đức Bổn Sư thuyết giảng thêm và kết luận bằng kệ rằng:


“Vāṇijova bhayaṃ maggaṃ, Appasattho mahaddhano; Visaṃ jīvitukāmova, Pāpāni parivajjaye”.

"Ít bạn đường, nhiều tiền,

Người buôn tránh đường hiểm.

Muốn sống, tránh thuốc độc,

Hãy tránh ác như vậy."



24 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Comments


bottom of page