top of page

Tích Truyện Kinh Pháp Cú 141 - TỲ KHƯU NHIỀU VẬT DỤNG

Đã cập nhật: 13 thg 7



“Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā, Nānāsakā taṇḍilasāyikā vā; Rajo jallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ, Sodhenti maccaṃ avitiṇṇa-kaṅkhaṃ”.

"Không phải sống lõa thể

Bện tóc, tro trét mình,

Tuyệt thực, lăn trên đất,

Sống nhớp, siêng ngồi xổm,

Làm con người được sạch,

Nếu không trừ nghi hoặc."


Kệ Pháp Cú nầy, Đức Bổn Sư đã thuyết ra khi Ngài an ngự tại Jetavana Vihāra (Kỳ Viên tự), đề cập đến vị Tỳ khưu có nhiều vật dụng.


Tương truyền rằng: Một phú trưởng giả cư ngụ trong thành Xá Vệ, sau khi vợ

chết bèn đi xuất gia. Khi sắp xuất gia, vị ấy cất chỗ ngụ riêng, cùng với nhà khói

(Aggisālā), nhà kho rồi cho chất đầy nhà kho tất cả các thứ thuốc ngừa bệnh

(Bhesajja) nhất là bơ trong, dầu.v.v.


Sau khi xuất gia, vị ấy cho gọi những đầy tớ của mình đến nấu các món ăn theo

sở thích rồi độ. Vị ấy có nhiều vật dụng, có nhiều đồ đạc, ban đêm mặc y nội và khoác

y khác, ban ngày mặc y nội và khoác y khác và ở cách biệt trong ranh của chùa.


Một hôm khi vị ấy đem các y phục của mình trãi ra phơi nắng, các Tỳ khưu đi ta

bà từ tịnh thất nầy sang tịnh thất khác, đến thấy vậy, bèn hỏi:


- Những y phục nầy của ai vậy đạo hữu?

- Của tôi đó.


Nghe vậy các Tỳ khưu trách:


- Nầy đạo hữu, Đức Thế Tôn chỉ cho phép có tam y, đạo hữu đã xuất gia trong

Giáo Pháp Đức Phật, có hạnh tri túc, thiểu dục như thế, đạo hữu lại là người có nhiều

vật dụng như vậy sao?


Chư Tăng liền đưa vị ấy đến Đức Bổn Sư và báo lại rằng:


- Bạch Ngài, Tỳ khưu nầy là người có quá nhiều vật dụng.


Đức Bổn Sư hỏi rằng: “Nầy Tỳ khưu, lời nói về thầy như thế có đúng chăng?”.


- Bạch Ngài! Đúng như vậy.


Đức Bổn Sư quở trách rằng:


- Nầy Tỳ khưu, tại sao Ta đã thuyết giảng về pháp thiểu dục mà thầy còn làm

người có nhiều vật dụng như thế?


Chỉ nghe bấy nhiều lời, vị ấy nổi giận đáp rằng:


- Ngay bây giờ, tôi sẽ cởi bỏ đồ mà đi ngay đây.



Vị ấy cởi bỏ vứt y choàng ngoài, chỉ còn mặc một lá y nội, đứng giữa hội chúng.

Khi ấy, Đức Bổn Sư nói lời xây dựng phấn khích vị ấy rằng:


- Nầy Tỳ khưu! Trước kia thầy há chẳng phải là người đi tìm Tàm Quý (Hiri

Ottappa) hay sao? Trong thời gian là Thủy thần, thầy đã mải miết tìm Tàm Quý suốt

mười hai năm. Tại sao bây giờ xuất gia trong Giáo Pháp của Đức Phật tôn nghiêm

như vầy, thầy lại vức bỏ y choàng ngoài giữa Tứ chúng, từ bỏ cả Tàm Quý mà đứng

như vậy?


Nghe lời của Đức Bổn Sư, vị ấy lấy lại được Tàm Quý bèn nhặt y đắp lên mình,

đảnh lễ Đức Bổn Sư, rồi ngồi xuống một bên.


Các Tỳ khưu muốn biết rõ nghĩa lý của việc nầy, nên yêu cầu Đức Bổn Sư giải

thích.


Đức Thế Tôn liên ngồi kể lại chuyện tiền kiếp như sau:


Thuở xưa kia, Đức Bồ Tát tái sanh vào lòng Hoàng hậu của Đức vua đóng đô ở

Bārāṇasī (Ba La Nại). Đến ngày lễ đặt tên, Bồ Tát có được tên là Thái tử Đại Cung

Nỏ (Mahissāsa). Kế đó, Bồ Tát có được một em trai tên là hoàng tử Nguyệt (Canda).

Khi Hoàng hậu, mẹ của hai hoàng tử băng hà, Đức vua phong cho một bà phi khác lên

làm Hoàng hậu, bà nầy cũng sanh được một Hoàng nam. Hoàng tử út được đặt tên là

Nhật (Suriya). Thấy mặt Hoàng tử út, Đức vua rất hoan hỷ phán rằng:


- Trẫm sẽ ân tứ cho con ái hậu một lời yêu cầu.'


Hoàng hậu đáp:


- Tâu Hoàng thượng, thần thiếp sẽ nhận lãnh ân huệ nầy khi nào có ý muốn.


Khi Hoàng tử út đến tuổi trưởng thành, Hoàng hậu tâu Đức vua:


- Tâu Hoàng thượng, khi thần thiếp sanh Hoàng tử út, Hoàng thượng đã chuẩn

hứa cho một lời yêu cầu. Vậy, nay xin yêu cầu Hoàng thượng ban vương vị cho con

của thần thiếp.


Đức vua từ khước, bảo rằng:


- Hai con trai của Trẫm như hai đốm lửa sáng ngời, Trẫm không thể ban vương

vị cho con Hoàng hậu được.


Tuy lời mình bị Vua bác, nhưng Hoàng hậu cứ tiếp tục yêu cầu mãi, thấy vậy,

Đức vua nghĩ: “Hoàng hậu có thể làm điều bất lợi đến hai con của Trẫm chăng?”. Cho

gọi hai Hoàng tử đến, Đức vua phán rằng:


- Nầy hai con, khi Hoàng tử Nhật ra đời, cha có hứa ban cho một ân huệ theo lời

yêu cầu. Nay mẫu hậu của Hoàng tử xin cho con mình được vương vị. Trẫm không

muốn ân tứ. Tuy nhiên, sợ e Hoàng hậu sẽ mưu hại hai con. Hai con hãy đi lánh mặt

ngụ trong rừng, chờ khi Trẫm thăng hà rồi hãy trở về mà kế vị. Nói rồi, Đức vua giục

hai con ra đi.


Hai Hoàng tử cáo biệt Vua cha, xuống khỏi đền vua gặp Hoàng tử Nhật đang

chơi ở sân ngự, bèn tỏ thật sự tình. Biết rõ nguyên do của cuộc xuất hành, Hoàng tử út

cùng theo hai anh ra đi.



Khi đến rừng Tuyết lãnh, Bồ Tát bỏ đại lộ, rẽ vào một con đường mòn đến ngồi

dưới một gốc cây rồi bảo Hoàng tử Nhật:


- Hoàng đệ hãy đến cái ao kia tắm rửa và giải khát đi, rồi lấy lá sen bọc nước

đem về cho hai anh.


Cái ao nầy có một Thủy thần đã được Thiên Vương Tỳ Sa Môn (Vessanaṇa) cho

phép đến trấn giữ, với vương lịnh rằng: “Ngoại trừ người biết Thiên pháp, người được

phép ăn thịt tất cả những người khác lội xuống dưới ao nầy”. Từ đó về sau, hễ người

nào lội xuống ao, Thủy thần hỏi về Thiên pháp mà không biết là nó bắt lấy ăn thịt hết.

Hoàng tử Nhật lội xuống mà không dò xét trước, bị Thủy thần hiện lên chận hỏi:


- Ngươi biết Thiên pháp chăng?


Hoàng tử đáp:


- Thiên pháp đó là mặt trăng và mặt trời.

- Ngươi không biết Thiên pháp.


Rồi bắt lấy Hoàng tử Nhật đem đi an trí tại Thủy cung của mình. Bồ Tát thấy

Nhật đi lâu, bèn sai Hoàng tử Nguyệt đi tìm. Hoàng tử cũng bị Thủy thần chận đường

hỏi:


- Ngươi có biết Thiên pháp chăng?


Hoàng tử đáp:


- Thiên pháp, đó là bốn hướng.


Thủy thần bắt nhốt luôn Nguyệt dưới Thủy cung.


Thấy hai em đi lâu, Bồ Tát sanh nghi: “Chắc có sự gì tai hại?”, liền tự mình đến

ao nước, thấy dấu chân hai em đi xuống, biết là ao nầy có Thủy thần trấn giữ, bèn rút

gươm ra và cầm sẵn cung tên trên tay đứng chờ.


Thấy Bồ Tát không lội xuống ao, Thủy thần hóa làm một người thợ rừng đi đến

nói với Bồ Tát:


- Nầy bạn, bạn đi đường mệt sao không xuống ao nầy tắm rửa, uống nước, ăn củ

sen, hái hoa trang điểm rồi hãy đi?


Thấy người thợ rừng, Bồ Tát biết ngay là Thủy thần bèn hỏi:


- Phải ngươi đã bắt hai em của ta chăng?

- Phải, ta bắt!

- Tại sao vậy?

- Ta được quyền bắt những người lội xuống ao nầy.

- Ngươi được quyền bắt tất cả sao?

- Ngoại trừ những người biết Thiên pháp, kỳ dư ta có quyền bắt hết.

- Ngươi có cần biết Thiên pháp chăng?

- Có, ta cần biết.



- Ta sẽ thuyết Thiên pháp.

- Nếu vậy, xin ông thuyết đi.

- Mình ta dơ dáy, Ta không thể thuyết pháp được.


Dạ xoa để Bồ Tát tắm rửa, dâng nước cho Bồ Tát uống, trang điểm cho Bồ Tát,

thỉnh Bồ Tát ngồi lên cái bồ đoàn đặt chính giữa một rạp được trang trí đàng hoàng,

còn tự mình thì ngồi dưới chân Bồ Tát.


Bồ Tát bảo Dạ Xoa: “Hãy lắng nghe cho kỹ”.


Nói rồi, ngâm kệ rằng:


“Na naggacariyā na jaṭā na paṅkā, Nānāsakā taṇḍilasāyikā vā; Rajo jallaṃ ukkuṭikappadhānaṃ, Sodhenti maccaṃ avitiṇṇa-kaṅkhaṃ”.

"Không phải sống lõa thể

Bện tóc, tro trét mình,

Tuyệt thực, lăn trên đất,

Sống nhớp, siêng ngồi xổm,

Làm con người được sạch,

Nếu không trừ nghi hoặc."


Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Comments


bottom of page