top of page

Tích Truyện Kinh Pháp Cú 51,52 - THIỆN NAM TẢN THỦ

Đã cập nhật: 2 ngày trước




51. Yathā’pi ruciraṃ pupphaṃ, Vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ; Evaṃ subhāsitā vācā, Aphalā hoti akubbato.

Như bông hoa tươi đẹp,

Có sắc nhưng không hương.

Cũng vậy, lời khéo nói,

Không làm không kết quả.

52. Yathā’pi ruciraṃ pupphaṃ,

Vaṇṇvantaṃ sagandhakaṃ;

Evaṃ subhāsitā vācā,

Saphalā hoti sakubbato

Như bông hoa tươi đẹp,

Có sắc lại thêm hương;

Cũng vậy, lời khéo nói,

Có làm, có kết quả.


Kệ Pháp Cú (51 – 52) nầy, Đức Bổn Sư đã thuyết ra khi Ngài an ngự tại Tịnh xá

Jetavana, gần thành Sāvatthī, đề cập đến thiện nam Chattapāṇi (Tản Thủ).


Quả thật vậy, vào thời ấy ở thành Sāvatthī có vị cận sự nam tên là Chattapāṇi đắc

A Na Hàm và thông suốt Tam tạng.


Một buổi sáng nọ, sau khi thọ giới Bát quan, ông ấy đến hầu cận với Đức Thế

Tôn, dĩ nhiên là chư Thánh Thinh Văn A Na Hàm thì không cần giữ giới Bát quan

trai, vì các vị ấy giữ tròn phạm hạnh và không còn ăn sái giờ nữa. Do đó, có Phật

ngôn: “Tâu đại vương! Dầu là người thợ làm chén, làm đồ gốm nhưng nếu ăn một

ngày một bữa và giữ phạm hạnh tròn, thì cũng là bậc có giới đức, có thiện pháp, ví

như vị A Na Hàm luôn luôn ăn ngày một bữa và giữ tròn phạm hạnh vậy!”.


Tuy nhiên, cận sự nam Chattapāṇi cũng theo lệ thọ trì Bát quan trai giới, rồi đến

gần Đức Bổn Sư, đảnh lễ Ngài và ngồi xuống một bên nghe thuyết pháp.


Ngay lúc bấy giờ, quốc vương Pasenadi Kosala cũng ngự đến hầu Đức Bổn Sư.


Thấy quốc vương đến, ông cận sự nam nghĩ thầm: “Ta có nên đứng dậy hay

không?”. Ông xét thấy rằng: “Ta đang ngồi chầu một vị Hoàng đế mà đứng lên chào

một vua chư hầu thì không phải phép. Dầu cho quốc vương có thấy ta không đứng dậy

tiếp rước mà giận dữ, ta cũng đành để cho quốc vương giận, chớ ta không đứng dậy.

Quả nhiên, nếu thấy các vua mà đứng dậy thì quý trọng đức vua hơn Đức Bổn Sư hay

sao? Thôi ta nhất định không đứng”. Thế rồi, ông cận sự nam ngồi yên như cũ.


Các bậc hiền trí không bao giờ giận người đang ngồi gần vị cao quý hơn mình,

khi người nầy thấy mình mà không đứng dậy. Nhưng quốc vương thấy ông Chattapāṇi

không đứng dậy chào mình, nghinh tiếp mình, thì lại bất bình, đảnh lễ Đức Thế Tôn

rồi ngồi nép qua một bên, Đức Bổn Sư biết đức vua đang giận, bèn đề cao ông thiện

nam rằng:


- Tâu đại vương! Cận sự nam Chattapāṇi nầy là bậc hiền giả, bậc lịch sự, thông

suốt Tam tạng Pháp bảo, hiểu rành các điều hữu ích và vô ích.



Quốc vương nghe Đức Bổn Sư ca tụng cận sự nam với ân đức thù diệu thời mới

nguôi cơn giận và phát tâm hoan hỷ.


Sau đó, một hôm quốc vương đã thọ thực xong, đang đứng trên lầu cao trong

cung đình, trông thấy thiện nam Chattapāṇi, tay cầm dù chân mang dép tiến lên sân

ngự, bèn cho quân hầu gọi ông vào đền, ông bỏ dù, cởi dép, đến gần đảnh lễ quốc

vương, rồi đứng nép qua một bên. Quốc vương phán hỏi:


- Nầy khanh cận sự nam, sao khanh lại bỏ dù, cởi dép chi vậy?


- Tâu bệ hạ! Vì nghe có lịnh quốc vương dời, nên thần dân bỏ dù cởi dép ra mà

vào hầu hạ bệ hạ.


- Chắc hôm nay khanh mới nhận biết trẫm là quốc vương phải không?


- Tâu bệ hạ! Thần dân chúng tôi lúc nào cũng nhận biết bệ hạ là quốc vương

luôn luôn.


- Nếu nói như thế, tại sao ngày hôm nọ khanh ngồi bên Đức Thế Tôn, thấy trẫm

đến sao khanh không đứng dậy?


- Tâu đại vương! Như người đang ngồi chầu Đức hoàng đế mà trông thấy các

vua chư hầu, nếu thần dân đứng dậy lúc ấy hóa rá bất kính thất lễ với Đức Bổn Sư. Vì

vậy mà thần dân không đứng dậy.


- Khanh nói cũng hữu lý, trẫm nghe nói khanh là bậc hiểu rành các sự lợi và bất

lợi trong kiếp hiện tại và những kiếp vị lai, thông suốt Tam tạng kinh điển, vậy khanh

hãy thuyết pháp ngay trong hậu cung đình cho trẫm nghe.


- Tâu bệ hạ, không được.


- Vì lí do nào?


- Tâu bệ hạ, chốn cung đình thâm nghiêm trang trọng, có nhiều nghi thức phiền

phức, thần dân không dám phạm thượng.


- Khanh chớ nói như thế, bữa hôm trước khanh trông thấy trẫm còn không đứng

dậy chào, bây giờ đừng e ngại gì cả.


- Tâu bệ hạ, người cư sĩ tại gia mà vượt quá phận sự của mình đảm nhiệm làm

phận sự của Tăng thì mang lỗi. Xin bệ hạ hãy cho triệu tỉnh một bậc xuất gia vào đây

thuyết pháp.


Quốc vương phán: “Lành thay, thôi khanh đi đi”.


Cho phép cận sự nam đi rồi, quốc vương ngự đến yết kiến Đức Thế Tôn và yêu

cầu:


- Bạch Ngài, hoàng hậu Mallikā và hoàng hậu Vāsabhakhattiya ngỏ lời muốn ôn

nhuần các bài pháp. Xin thỉnh Ngài với năm trăm Tỳ khưu thường nhật vào hoàng

cung thuyết giảng cho họ nghe.


- Tâu đức vua, chư Phật không bao giờ đến mãi một nơi nào.


- Bạch Ngài, nếu vậy xin Ngài phái một vị Tỳ khưu khác cũng được.


Đức Bổn Sư bèn giao trọng trách ấy cho Đại đức Ānanda. Đại đức hằng ngày

vào thâm cung giảng dạy kinh điển cho hai hoàng hậu. Trong hai bà, bà Mallikā chăm

chỉ họ tập nên thuộc lòng được các kinh tụng. Bà Vāsabhakhattiya trái lại không chăm

chỉ học tập cho nên không thể thuộc lòng được các kinh tụng. Một hôm, Đức Bổn Sư

phán hỏi Đại đức:


- Nầy Ānanda! Hai tín nữ ấy có ôn thuần kinh pháp hay không?


- Bạch Ngài, có.


- Người nào chăm chỉ học tập?


- Bạch Ngài, hoàng hậu Mallikā chăm chỉ học tập cho nên có thể nhập tâm được

các bài kinh tụng một cách hoàn toàn. Còn bà quyến thuộc của Ngài không chăm chỉ

học tập nên không thể nhập tâm kinh tụng một cách mỹ mãn.



Nghe Đại đức trình bày, Đức Bổn Sư kết luận:


- Nầy Ānanda! Pháp của ta thuyết giảng kẻ nào không nghe, không học, không

tập, không thuyết thì không được kết quả gì. Ví như thứ hoa hữu sắc vô hương. Còn

kẻ nào ráng nghe, ráng học, ráng tập, ráng thuyết thì sẽ gặt hái nhiều kết quả, hưởng

được phước báu to tát.


Nói rồi Đức Bổn Sư ngâm hai bài kệ sau đây:


“Yathā’pi ruciraṃ pupphaṃ,

Vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ;

Evaṃ subhāsitā vācā,

Aphalā hoti akubbato”.

“Yathā’pi ruciraṃ pupphaṃ,

Vaṇṇvantaṃ sagandhakaṃ;

Evaṃ subhāsitā vācā,

Saphalā hoti sakubbato”.


Như bông hoa tươi đẹp,

Có sắc nhưng không hương.

Cũng vậy, lời khéo nói,

Không làm không kết quả.


Như bông hoa tươi đẹp,

Có sắc lại thêm hương;

Cũng vậy, lời khéo nói,

Có làm, có kết quả.

187 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả

Kommentare


bottom of page